Szlaki dziedzictwa sakralnego Bydgoszczy i regionu kujawsko-pomorskiego
Pracownia Interpretacji Dziedzictwa

Szlaki


Europejski Szlak Gotyku Ceglanego


Europejski Szlak Gotyku Ceglanego (EuRoB) to stowarzyszenie, które zrzesza regiony, gminy, miasta, miejscowości, instytucje z  południowej części obszaru bałtyckiego - Danii, Niemiec i Polski, zasobne w obiekty gotyku ceglanego. Na szlaku znajduje się kilkaset zabytków architektury gotyckiej tak świeckiej (ratusze, kamienice, fortyfikacje), jak sakralnej (kościoły, klasztory, kaplice).

Czytaj więcej

Judaica kujawsko-pomorskie, zarys szlaku kultury żydowskiej w regionie kuj.-pom.


Stan zachowania obiektów kultury żydowskiej w Polsce (także w woj. kujawsko-pomorskim) jest szczątkowy. Na przykład większość cmentarzy żydowskich nie zachowała się wcale, choć jeszcze w II poł. XX w. niektóre z nich stanowiły widoczny ślad w krajobrazie. 

Czytaj więcej

Ołtarze jako motyw szlaku kultury sakralnej (szlak wirtualny)


Z perspektywy historii kultury wnętrza świątyń można traktować jako żywe muzea, gdzie zgromadzono przedmioty kultu religijnego, nierzadko o wielkiej wartości artystycznej, które zostały stworzone bezpośrednio dla sakralnej przestrzeni. Trwają one więc w swoim naturalnym środowisku, a nie w sztucznych ramach muzealnych ekspozycji. Dzieła sztuki sakralnej, by przywołać choćby największe z nich jak np. „Pieta” watykańska Michała Anioła w bazylice św. Piotra w Rymie, czy „Ekstaza św. Teresy” Giovaniego Berniniego w kościele Santa Maria della Vittoria w Rzymie, pozostając w harmonii ze swoim historycznym otoczeniem mają wyjątkowy wydźwięk i tchną autentyzmem miejsca. Każdy z tych obiektów ma swoją biografię i jest potencjalną opowieścią o ludziach sprzed wieków. 

Czytaj więcej

Bydgoski gotyk na dotyk? (szlak wirtualny)


Założona w 1346 r. Bydgoszcz, niejako kontynuująca byt znacznie wcześniejszej pobliskiej osady podgrodowej nagromadziła w ciągu pierwszych wieków swojego istnienia szereg wartościowych historycznie gotyckich obiektów, które na trwałe wpisały się w krajobraz miasta. Z czasem niektóre z nich  z powodów złego stanu technicznego zburzono i zastąpiono nowymi budowlami, inne przebudowywano i remontowano, dzięki czemu przetrwały wiele stuleci. Szczególnie trudnym okresem pod względem zachowania bydgoskich obiektów średniowiecznych okazał się wiek XIX w., kiedy władze pruskie w wyniku sekularyzacji klasztorów zlikwidowały część kościołów klasztornych i parafialnych o średniowiecznej metryce. Z panoramy miasta znikały wówczas także obiekty świeckie np. zamek bydgoski, bramy miejskie i mury obronne, traktowane jako źródło surowca do nowo wznoszonych budynków. Wprawdzie równolegle powstawały wówczas nowe obiekty stylistycznie inspirowane m.in. architekturą średniowieczną (zwłaszcza gotycką), ale był to już jednak inny, wymiar historycznych wartości, mimo że formalnie nawiązujących do oryginału. Wszystko to spowodowało, że zasoby architektury miasta z czasów piastowskich i jagiellońskich zostały znacznie uszczuplone i do czasów współczesnych przetrwały tylko niektóre przykłady.

Czytaj więcej

Szlak „Nepomuków” kujawsko-pomorskich (szlak wirtualny)


„Nepomuki” to figury lub obrazy św. Jana Nepomucena zwanego także Janem z Pomuku, duchownego czeskiego żyjącego w latach 1340 (1346?)-1393, męczennika i świętego Kościoła katolickiego (beatyfikowanego w 1721 r. przez Innocentego XIII, a kanonizowanego w 1729 r. przez Benedykta XIII).
Św. Jan Nepomucen to patron ludzi tonących, spowiedników, jezuitów, mostów, dobrej sławy, szczerej spowiedzi, tajemnicy spowiedzi, obrońca podczas powodzi. Jeszcze przed kanonizacją uznano go za patrona Czech.

 

Czytaj więcej

(c) Pracownia Interpretacji Dziedzictwa. 2023